Konuya özel tam Bilgi Rehberi ↓

Çalışma izni kartının süresi devam eden bir yabancıya yeni iş teklifi geldiğinde, eski kartın yeni işyerinde de kullanılabileceği düşünülebilir. Süreli ve bir işverene bağlı çalışma izninde bu varsayım güvenli değildir. İznin kapsadığı işveren, işyeri ve iş ile yeni teklif karşılaştırılmalı; mevcut işin sona ermesi, yeni izin başvurusu ve Türkiye’de kalış dayanağı ayrı ele alınmalıdır. İş sözleşmesi imzalamak veya sigorta kaydı oluşturmak tek başına yeni işveren için çalışma yetkisi sağlamaz.

Önce hangi çalışma iznine sahip olduğunuzu belirleyin

6735 sayılı Kanun m.10/1, ilk süreli izni belirli işyerinde veya aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışma koşuluyla düzenler. Bu yazı bu tür işverene bağlı izne odaklanır. Kartın ön yüzündeki son tarih kadar izin kararı, işveren bilgisi ve şerhler de okunmalıdır. Süresiz, bağımsız izin, Turkuaz Kart, muafiyet veya koruma statüsü aynı işlem mantığıyla değerlendirilmemelidir.

Süresiz izin bakımından Yönetmelik m.28/2 ayrı bir düzen içerir: ilgili kurallara uyulması ve yeni işyerinde çalışmaya başlamadan en geç on gün önce Bakanlığa bildirim gerekir. Dolayısıyla süreli izne ilişkin “yeni işveren için yeni izin” açıklamasından süresiz izne aynı sonucun çıktığı söylenemez. Buna karşılık süresiz kart sahibi olmak da bütün bildirimlerin gereksiz olduğu anlamına gelmez.

Başka işveren ile aynı işverenin şubesi aynı değildir

Kanun m.10/2, farklı işveren yanında çalışma başvurusunun ilk başvuru kapsamında değerlendirilmesini öngörür. Yönetmelik m.27/3 de farklı işverene bağlı uzatma talebini ilk başvuru usul ve esaslarına bağlar. Eski iznin kalan ayları, yeni şirket için otomatik çalışma dönemi oluşturmaz. Başvurunun sistemde hangi başlıkla açıldığından önce gerçek işveren değişikliğine bakılır.

Aynı markayı kullanan iki şirket ayrı tüzel kişiler olabilir. Grup şirketi, taşeron veya franchise işyeri olması, işverenin aynı kaldığını tek başına göstermez. Ticaret sicili, sözleşmenin tarafı ve işyeri kayıtları karşılaştırılmalıdır. Aynı işverenin başka şubesinde veya farklı görevde çalışma da iznin kapsamı ve gereken koşullarla kontrol edilir; her şube değişikliğinin serbest olduğu söylenemez.

Başvuru hazırlanırken hangi belgeler eşleştirilir?

Mevcut izin kararı ve kartı, pasaport, eski iş sözleşmesi, yeni teklif/sözleşme ve işveren kayıtları birlikte incelenir. Yeni görevin gerçek içeriği, çalışılacak adres ve öngörülen başlangıç açık olmalıdır. Eski şirketteki bordro veya SGK kaydı, yeni şirketin çalışma izninin yerine geçmez. İşverenin değerlendirme kriterleri, sektörün özel koşulları ve gerekiyorsa ön izin güncel resmî düzenlemelerden ayrıca kontrol edilir.

Yurt içi veya dışı başvuru yolu, kişinin mevcut geçerli kalış/izin kaydı ve güncel başvuru koşullarıyla belirlenir. Her yabancı için aynı başvuru kanalı veya otomatik aktarım olacağı varsayılmamalıdır. Sisteme kaydedilmiş taslak, tamamlanmış başvuru ve olumlu karar farklı aşamalardır. Başvuru numarası, teslim edilen ekler, eksiklik talebi ve cevap kayıtları aynı dosyada tutulmalıdır.

Yeni izin beklenirken çalışmaya başlanabilir mi?

Yeni işverenin başvuru yapması tek başına o işyerinde çalışma izni değildir. Olumlu karar, geçerlilik başlangıcı ve kapsanan görev görülmeden eski kart üzerinden işe başlanmamalıdır. “Deneme”, “eğitim” veya “kısa süreli destek” adı verilmesi fiilî çalışmanın niteliğini kendiliğinden değiştirmez. Ücret, çalışma izni ve sosyal güvenlik yükümlülükleri birbirinin alternatifi değildir.

Yönetmelik m.27/5’te uzatma bekleyen kişi için düzenlenen en çok doksan günlük çalışma imkânı, yapılan işin ve çalışılan işyerinin değişmemesi koşuluna bağlıdır. Bu hüküm başka işverene taşınabilen genel bir bekleme izni değildir. Geçerli uzatma başvurusu, başvurunun değerlendirme aşaması ve mevcut iş/işyeri koşulları birlikte doğrulanmalıdır; doksan gün her başvuruya otomatik eklenmez.

Eski işin bitişi, bildirim ve kalış dayanağı

Kanun m.22, yabancı çalıştıran işverenlere çalışmanın başlaması, sona ermesi ve iptali gerektiren hâller bakımından on beş günlük Bakanlık bildirim yükümlülüğü getirir. SGK işlemleri ayrıca kendi süre ve kurallarına tabidir. Bir kuruma kayıt verilmesi, diğerine gereken bildirimin tamamlandığını göstermez. Eski işin gerçek bitiş tarihi, bildirimin içeriği ve kabul kaydı korunmalıdır.

Kanun m.15 çalışmanın sona ermesini izin iptali sebepleri arasında sayar. Bu nedenle kart üzerindeki tarihe bakıp eski iş sona erse de bütün hakların aynen sürdüğüne güvenilmemelidir. Geçerli çalışma izninin ikamet izni sayılması ile sona eren/iptal edilen iznin ardından kalış dayanağı farklıdır. Herkes için kendiliğinden yeni bir vize veya sabit bir geçiş süresi doğduğu söylenemez; mevcut kayıt ve bildirimler görülmelidir.

Hangi süre hangi işlem içindir?

Aynı işverende uzatma başvurusu, Kanun m.7/3 ve Yönetmelik m.27 uyarınca bitişten önceki altmış günlük dönemde ve izin sona ermeden yapılır. Bu pencere, başka işverenin yanında izinsiz çalışılabilecek altmış gün anlamına gelmez. Eski iznin bitişi, işten ayrılış ve yeni başvurunun tamamlanması ayrı tarihler olarak yazılmalıdır. Eksik belge taleplerinin süreleri de gerçek bildirimden kontrol edilir.

Ret veya iptal kararı varsa Kanun m.21, tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itirazı düzenler; itirazın reddinde idari yargı yolu vardır. Genel iptal davasında özel süre yoksa İYUK m.7’deki altmış gün ve başvurunun süreye etkisi dosya özelinde değerlendirilir. Otuz günü altmış güne otomatik eklemek veya yeni başvuruyla dava süresinin yenilendiğini varsaymak doğru değildir.

İdari başvuru ile işçilik uyuşmazlığını ayırın

Çalışma izni kararının yargısal denetimi idari yargıda değerlendirilir; genel yetkide İYUK m.32 uyarınca işlemi yapan makamın bulunduğu yer önemlidir. Dava açılması m.27 gereğince işlemi kendiliğinden durdurmaz. Eski işverenden ücret, tazminat veya hizmet kaydı istemek ise farklı görev ve başvuru koşulları gerektirebilir. İzin başvurusunu bu alacakların otomatik çözümü gibi sunmamak gerekir.

İşveren değişikliğinde hazırlık, eski iznin kapsamını yeni işin gerçek koşullarıyla eşleştirmektir. Önce izin türü ve işverenin kimliği, sonra başvuru, bitiş/bildirim ve kalış kayıtları incelenir. Aşağıdaki tam rehber bu ayrımları belge işlemlerine dönüştürür; kişisel veri istemez, seçimleri kalıcı saklamaz ve izin sonucu veya kişiye özel son gün hesaplamaz.

Kaynaklar

Genel bilgilendirme; somut belgeler, olay ve usul ayrıca incelenmelidir.

Tüm rehberler · English · Makaleye dön

İşveren değişikliği: çalışma izni hazırlık rehberi

Konuya özgü soruları yanıtlayın, belgelerinizi seçin; hazırlık sonucunuzu ve ofis logolu PDF özetini görün.