Tam interaktif rehberi ve PDF belge listesini açın ↓

Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi, yalnızca sisteme aynı belgeleri yeniden yükleyerek çözülebilecek bir sorun değildir. Eksik belge, işverenin değerlendirme koşullarını karşılamaması, yabancının mesleki niteliği ve kamu düzeni gerekçesi farklı dosyalar gerektirir. Önce hangi başvurunun, hangi gerekçeyle ve kime tebliğ edilerek reddedildiği belirlenmelidir.

İlk başvuru reddi, uzatma reddi ve mevcut iznin iptali aynı işlem değildir. Yabancının önceki izni, mevcut ikamet dayanağı ve fiilen çalışıp çalışmadığı da ayrı incelenir. Amaç yalnızca itiraz dilekçesi göndermek değil; hukuka aykırılık iddiasını belgelemek, süreyi korumak ve itiraz sırasında çalışma hakkı bulunduğu yönünde yanlış varsayımdan kaçınmaktır.

Ret kararını ve tebliğ kaydını birlikte alın

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.21, çalışma izni veya muafiyet başvurusunun reddi ve düzenlenen belgelerin iptaline ilişkin tebligatı düzenler. Kanun, işverene veya belirtilen bağımsız/süresiz izin ya da Turkuaz Kart sahibi yabancıya yapılacak tebligatı ayrıca tanımlar. Bağımlı çalışma başvurusunda yalnızca yabancının e-postasına bakmak yeterli olmayabilir; işverenin kayıtları da kontrol edilmelidir.

Karar tarihi ile tebliğ tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Başvuru numarası, ret yazısının tamamı, elektronik bildirim ve tebligat kayıtları, sistemdeki işlem geçmişi ve varsa işverene ulaşan belgeler saklanmalıdır. Elektronik tebligatın hukuki tebliğ tarihini, mesajın ilk açıldığı günle otomatik olarak eşitlemek de doğru değildir. Süre, kullanılan bildirim yöntemi incelenerek hesaplanır. 6735 m.21

Otuz günlük itiraz nasıl hazırlanır?

Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı ilgililer, tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edebilir. Bakanlığın güncel açıklamasına göre çalışma izni ret itirazları e-İzin sistemi üzerinden, açıklamalı dilekçe ve belgeler yüklenerek yapılır. Başvurunun yalnızca hazırlanması değil, sistemde tamamlandığının ve tarihinin doğrulanması gerekir. Bakanlık başvuru ve itiraz açıklamaları

Dilekçede başvuru ve karar numarası, ret gerekçesi, bu gerekçeye verilen cevap ve istenen sonuç açıkça yer almalıdır. Ekler numaralandırılmalı; her belge hangi iddiayı destekliyorsa o iddiayla ilişkilendirilmelidir. “İşverene ihtiyaç var” veya “yabancı Türkiye’yi seviyor” gibi genel açıklamalar, değerlendirme koşuluna veya somut ret sebebine cevap vermeyebilir.

Otuz gün, alacak zamanaşımı değildir; özel idari itiraz başvurusunun süresidir. Süreyi kaçırdıktan sonra aynı yazıyı tekrar göndermenin önceki karar bakımından bütün başvuru yollarını yeniden açtığı varsayılmamalıdır. İtiraz takvimi ile dava takvimi birlikte tutulmalıdır.

Ret gerekçesine göre belge seçin

6735 m.9’da uluslararası işgücü politikasına aykırılık, yeterli görülmeyen yabancı istihdam gerekçesi, gerekli nitelik veya uzmanlığın bulunmaması, değerlendirme kriterlerinin karşılanmaması, sahte ya da yanıltıcı belge ve süresinde tamamlanmayan başvuru gibi farklı sebepler vardır. Kamu düzeni veya güvenliği gerekçeleri de ayrıca düzenlenir. Bir sebebe uygun belge, başka bir sebebi kendiliğinden gidermez. 6735 m.7 ve 9

İşverene ilişkin retlerde şirket kayıtları, faaliyet ve mali belgeler, istihdam bilgileri, görev tanımı ve gerçek iş ihtiyacı önem taşıyabilir. Mesleki nitelik bakımından diploma, deneyim, gerekli denklik veya ön izin belgeleri değerlendirilir. Sayısal istihdam, ücret ve mali yeterlilik koşulları için başvuru tarihine ve sektöre uygun güncel kriter kontrol edilmelidir; her sektör için tek bir eşik geçerli değildir.

Eksik belge uyuşmazlığında Bakanlığın ne istediği, bildirimin ne zaman ulaştığı ve yüklemenin hangi tarihte yapıldığı gösterilmelidir. Kanunun m.7/7 hükmündeki eksiklik tamamlama ertelemesi, belgelenen mücbir sebep istisnası dışında otuz günü aşamaz. Bu otuz gün, ret kararından sonraki itiraz süresiyle aynı aşamaya ait değildir.

Kamu düzeni gerekçesi somut olarak tartışılabilir

Danıştay 10. Dairesinin 22 Haziran 2022 tarihli E.2017/3116, K.2022/3433 sayılı kararında, Rusya uyruklu bir yabancının çalışma izninin istihbari bilgi üzerine iptali incelenmiştir. Daire çoğunluğu, dosyada belirtilen bilgiler dışında destekleyici somut belge bulunmamasını ve olayın diğer koşullarını değerlendirerek davayı reddeden idare mahkemesi kararını bozmuştur. Karşı oy, kararın onanması gerektiği yönündedir.

Bu dosyanın işlemi 2009’a ve mülga 4817 sayılı Kanun dönemine aittir. Karar, bugün her güvenlik gerekçeli reddin hukuka aykırı olduğunu veya ceza mahkûmiyeti yoksa mutlaka izin verilmesi gerektiğini göstermez. Kullanışlı nokta, ret veya iptal sebebinin somut dosya üzerinden yargısal denetime tabi tutulmasıdır. Sonuç bir bozmadır; doğrudan yeni çalışma izni verilmesi kararı değildir. Kararın tam metni

İtiraz ile dava sürelerini karıştırmayın

İtiraz reddedilirse idari yargı yolu gündeme gelir. İptal davası iş mahkemesinde değil, görevli idare mahkemesinde açılır. Özel yetki hükmü yoksa İYUK m.32 uyarınca işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer esas alınır. Bakanlığın merkez teşkilatı işlemlerinde Ankara idare mahkemeleri bu nedenle değerlendirilebilir; işyerinin bulunduğu şehir otomatik yetki kuralı değildir.

İYUK m.7, özel süre bulunmadığında idare mahkemesinde genel dava süresini altmış gün olarak düzenler. Bu süre ile 6735 m.21’deki otuz günlük itiraz süresi ayrı kavramlardır. “İtiraz ettim, artık süre yok” veya “her cevapta yeni altmış gün başlar” düşüncesiyle hareket edilmemelidir. İşlemin tebliği, itiraz tarihi, cevap veya cevapsızlık ve başvurunun hukuki niteliği birlikte incelenir. İYUK m.7, 11 ve 32

İYUK m.11 kapsamındaki başvuruda işlemeye başlayan dava süresi durur; otuz gün cevap verilmemesi halinde istek reddedilmiş sayılır. Ret veya zımni ret sonrasında önceki geçmiş süre hesaba katılarak kalan süre işler. 6735’e dayalı özel itirazın somut dosyada süreye etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Resmî cevap beklerken takvim süresiz açık tutulmamalıdır.

İtiraz, kendiliğinden çalışma veya kalış hakkı vermez

İkamet izni ile çalışma izni farklıdır. 6735 m.12’deki koruma statülerine ilişkin istisnalar saklı olmak üzere, sıradan ikamet izni çalışma hakkı vermez. İlk çalışma izni başvurusu reddedilen yabancı, yalnızca itiraz ettiği gerekçesiyle işe başlayamaz. Mevcut iznin süresi ve kapsamı ise ayrıca kontrol edilir. 6735 m.12

Dava açılması da ret işleminin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.27’deki açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar şartları birlikte gösterilerek yürütmenin durdurulması istenebilir. Bunun verilmesi veya uygulanması her dosyada otomatik çalışma izni anlamına gelmez; kararın kapsamı incelenir. İYUK m.27

Uzatma reddi veya izin iptalinde ikamet dayanağı da ayrıca gözden geçirilmelidir. Bağımsız geçerli bir ikamet izni bulunması, çalışma hakkı sorununu çözmeyebilir. Ayrı bir sınır dışı kararı varsa onun başvuru ve süre rejimi ayrıca ele alınır; çalışma izni itirazının bu işlemi otomatik durdurduğu düşünülmemelidir.

Yeni başvuru ne zaman anlamlıdır?

Bakanlığın açıklamasına göre ret sebebi olan eksiklik giderildiğinde yeniden çalışma izni başvurusu yapılabilir. Ancak yeni başvuru, önceki karara yönelik dava süresinin yerine geçmez. Belge eksikliği düzeltilmişken yeniden başvuru pratik olabilir; aynı güvenlik kaydı veya aynı karşılanmayan koşul sürüyorsa yalnızca formu yenilemek çözüm olmayabilir.

Uzatmada kanuni başvuru dönemi, izin bitimine altmış gün kalmasından başlayıp izin süresi dolmadan sona erer. Süre dolduktan sonra uzatma başvurusu yapılması ret riskini doğurur. Güçlü dosya; karar ve tebligat, başvuru geçmişi, gerekçeye cevap veren belgeler ve çalışma–ikamet durumunu aynı tarih çizelgesinde gösterir. 6735 m.7, Bakanlık açıklamaları

Kaynaklar

← Tüm rehberler · English

Soruları yanıtlayın; yanıtlarınıza uygun kontrol noktalarını ve belge listesini görün. Son adımda elinizdeki belgeleri işaretleyip PDF özeti önizleyebilirsiniz.