Bir taşınmaz birden fazla kişiye miras kaldığında, mirasçılar taşınmazın satılması, kullanılması veya paylaşılması konusunda anlaşamayabilir. Özellikle mirasçılardan birinin satış istemesi, diğerlerinin ise taşınmazı elinde tutmak istemesi sık karşılaşılan bir uyuşmazlıktır.
Türk hukukunda hiçbir mirasçı, kural olarak, miras ortaklığında süresiz şekilde kalmaya zorlanamaz.
Mirasçılardan Biri Tek Başına Satış İsteyebilir mi?
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesine göre mirasçılardan her biri, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan özel bir engel bulunmadığı sürece mirasın paylaşılmasını isteyebilir.
Bu nedenle diğer mirasçıların tamamının paylaşmayı kabul etmemesi, tek başına paylaşım talebini engellemez.
Mahkemeden taşınmazın mümkünse aynen paylaştırılması, bunun mümkün olmaması hâlinde ise satış yoluyla paylaştırılması talep edilebilir.
Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
Evet. Taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
Taraflar arabuluculuk sürecinde anlaşırsa mahkemeye gitmeden de çözüm sağlanabilir. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava açılabilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Mahkeme öncelikle malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Fiziksel ve hukuki olarak uygun bir paylaşım mümkün değilse satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilebilir.
Satıştan elde edilen bedel, mirasçıların veya paydaşların pay oranlarına göre dağıtılır.
Bir Mirasçı Satışı Tamamen Engelleyebilir mi?
Bir mirasçının satış istememesi tek başına diğer mirasçıların paylaşım hakkını ortadan kaldırmaz.
Bununla birlikte Türk Medeni Kanunu, paylaşmanın hemen yapılmasının malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacağı bazı durumlarda paylaşımın ertelenmesine imkân tanımaktadır. Ayrıca her dosyada taşınmazın niteliği, mirasçılık durumu ve mevcut anlaşmalar ayrıca değerlendirilmelidir.
Tüm mirasçılar anlaşırsa dava gerekir mi?
Hayır. Mirasçılar paylaşım veya satış konusunda anlaşabiliyorsa uyuşmazlığı dava yoluna taşımadan işlem yapılması mümkündür.
Mirasçılardan yalnızca biri dava açabilir mi?
Evet. Her mirasçı paylaşım talebinde bulunabilir. Diğer mirasçıların tamamının dava açmaya onay vermesi gerekmez.
Ortaklığın giderilmesi davası her zaman satışla mı sonuçlanır?
Hayır. Uygun olması hâlinde aynen paylaşım mümkündür. Satış, aynen paylaşımın mümkün olmadığı veya uygun bulunmadığı durumlarda gündeme gelir.
Hukuki Dayanak
Başlıca düzenlemeler Türk Medeni Kanunu m.640 ve m.642, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B’dir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel hukuki bilgi amacıyla hazırlanmıştır. Her miras ve taşınmaz uyuşmazlığı kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.