Konuya özel tam Bilgi Rehberi ↓

Aile ikamet izninde evlilik belgesi önemli olsa da dosya yalnız nikâh kaydından oluşmaz. Başvurucunun aile bağı, destekleyicinin statüsü, gelir, aileyi kapsayan sağlık güvencesi ve barınma kayıtları birlikte değerlendirilir. Özellikle Türk vatandaşı destekleyici için gelir beyanının yeterli görülmesi ile gelir şartının hiç aranmaması birbirinden farklıdır. Hazırlığın amacı bir kabul garantisi vermek değil, hangi koşulun hangi belgeyle gösterileceğini ayırmaktır.

1. Önce başvurucu ile destekleyiciyi ayırın

6458 sayılı Kanun m.34, belirli destekleyicilerin yabancı eşini, kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğunu ve bağımlı yabancı çocuğunu kapsar. Her akraba aynı başlık altında değildir. Yabancı anne-babaya bakılıyor olması veya kardeşle aynı evde yaşamak, bu kişileri kendiliğinden aile ikamet izni kapsamına sokmaz. Evlilik veya çocukluk bağının yanında m.35’teki başvurucu koşulları da incelenir.

Destekleyici Türk vatandaşı, Mavi Kart kapsamındaki kişi veya uygun yabancı statüsündeki kişi olabilir. Olağan ikamet izinli yabancı destekleyicide Türkiye’de en az bir yıllık izinli kalış kuralı önemlidir. Bilimsel araştırma ikameti veya çalışma izni bulunanlar, 5901 sayılı Kanun m.28 kapsamındakiler ve Türk vatandaşıyla evli yabancılar için m.35/2 istisnası ayrıca kontrol edilir. Türk vatandaşı destekleyiciden bir yıllık yabancı ikameti beklenmez. Mülteci ve ikincil koruma dosyalarında m.35/4 özel değerlendirmesi vardır; geçici koruma bu statülerle eşitlenmez.

2. Gelir hesabında iki alt sınır birlikte uygulanır

Kanun m.35/1-a, aylık toplam gelirin asgari ücretten az olmamasını ve ailede fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmayan gelir bulunmasını birlikte arar. Yönetmelik m.31’in m.40/5-b’ye yaptığı atıf, destekleyicinin kendisinin de hesaba katıldığını açıklar. Yalnız başvuran yabancıları saymak veya toplam asgari ücret tabanını unutmak hesabı eksik bırakır. Burada güncel asgari ücret tutarı yerine kuralın yapısı anlatılmaktadır.

Asgari ücret M olarak gösterilirse destekleyici ve eşten oluşan iki kişilik ailede üçte birlerin toplamı 2M/3 olsa da alt sınır M olur. Destekleyici, eş ve iki çocuktan oluşan dört kişilik ailede kişi başına hesap 4M/3’e çıkar. Bunlar yalnız hesabı açıklayan varsayımsal örneklerdir; aileye kimlerin dahil olduğu, ilgili dönemdeki tutar ve gelirin kabul edilebilirliği gerçek dosyayla belirlenir. Hesabın tutması diğer izin koşullarını karşılamaz.

3. Türk vatandaşı destekleyicinin beyanı neyi değiştirir?

E-İkamet’in aile başvurularına özgü resmî belge listesi, Türk vatandaşı destekleyicide yazılı gelir beyanını yeterli kabul eder. Bunu her durumda bordro zorunluluğu varmış gibi anlatmak doğru değildir. Buna karşılık beyan kolaylığı, kanundaki gelir standardını kaldıran bir muafiyet değildir. Başka aile veya statü koşulları hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulunulmasını da meşrulaştırmaz. Güncel başvuru çıktısı ve varsa dosyaya özgü ek talep birlikte okunmalıdır.

Yabancı destekleyicinin gelir dosyasında maaş, emeklilik, kira veya başka gelir kayıtlarının hangi döneme ve kime ait olduğu anlaşılmalıdır. Bir banka bakiyesiyle aylık geliri aynı veri gibi sunmayın. Kaynak, süreklilik, talep edilen kalış dönemi ve belge bütünlüğü birlikte incelenir. Birden fazla kaynak varsa aynı geliri iki kez toplamayın; başka kişiye ait tutarı destekleyicinin kendi geliri saymayın. Hangi belgenin kabul edileceğini yalnız bu yazıdan kesinleştirmeyin.

4. Sigorta destekleyiciyi değil aileyi kapsamalı

Kanun m.35/1-b tüm aile fertlerini kapsayan sağlık sigortasını arar. Destekleyicinin sigortalı çalışması, yabancı eşin ve çocukların fiilen sağlık hizmetinden yararlanabildiğini tek başına göstermez. Her kişi için kapsam ve başlangıç-bitiş tarihlerini kontrol edin. Örneğin yalnız destekleyicinin adının görüldüğü kayıt, eşin kapsama dahil olduğuna ilişkin incelemenin yerine geçmez; ayrıca kapsama ilişkin kayıt gerekebilir.

SGK kapsamı, ikili sosyal güvenlik anlaşması veya uygun özel poliçe farklı belge yollarıdır; herkese aynı özel poliçeyi satın aldırmak doğru hazırlık değildir. Yönetmelik m.22/13–14, talep edilen süreyle sağlık güvencesini ve belirli uzun taleplerde yıllık yenilemeli özel sigorta düzenini birlikte ele alır. Bu nedenle bütün dönem için tek poliçe şartı varsaymayın. Belgenin resmî niteliği, aile kapsamı, geçerlilik ve uygulanabilir istisna somutlaştırılmalıdır.

5. Konut ve aile kayıtları ayrı koşulları kanıtlar

Destekleyicinin adres kayıt sistemine kaydı ile aile nüfusuna uygun, sağlık ve güvenlik standartlarını karşılayan barınma aynı soru değildir. Kira sözleşmesi konutu kullanma dayanağını gösterirken adres tescili başka bir kayıttır. İsim, adres, aile üyeleri ve fiilî kullanım uyumunu inceleyin. Konutun bulunduğu yerdeki güncel resmî işlem koşullarını da başvuru öncesinde doğrulayın; yalnız kira imzalamak izin alınacağını göstermez.

Evlilik ve doğum kayıtları, gerektiğinde velayet/muvafakat ile bağımlılık belgeleri aile bağını kurar. Yurt dışı belgelerde uygulanabilir tasdik veya apostil ve Türkçe tercüme işlemleri ayrıca kontrol edilir; her belgenin aynı onay zincirine tabi olduğunu varsaymayın. Destekleyicinin son beş yılda aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymemiş olmasını gösteren adli sicil şartı da m.35’te ayrıdır. Gelir belgesi, aile bağı veya adli sicil kaydının yerine geçmez.

6. Başvuruyu ve belge tamamlama takvimini nasıl kurmalı?

Önce mevcut yasal kalış, ilk başvuru/uzatma/geçiş ayrımı ve destekleyicinin statüsü belirlenir. Ardından e-İkamet’te doğru tür seçilip başvuru çıktısındaki teslim ve randevu adımları izlenir. Uzatmada Kanun m.24 gereği izin bitimine altmış gün kalmasından itibaren, her durumda izin bitmeden başvuru yapılır. Bu altmış gün, ret kararına dava açma süresi değildir. Form kaydı, belge teslimi ve olumlu karar aynı aşama sayılmaz.

Yönetmelik m.22/1, bildirilen eksik veya tamamlayıcı bilgi ve belgeler otuz gün içinde sunulmazsa başvurunun işlemden kaldırılmasını düzenler. Gerçek bildirimi, istenen belgeyi, bildirilen süreyi ve teslim alındısını saklayın; son günü beklemeyin. M.22/2’deki doksan günlük sonuçlandırma süresi tam bilgi ve belgelerin yetkili makama tesliminden başlar. Bu süreyi yalnız çevrim içi formun açıldığı günden saymayın; geçmesi de otomatik izin verildiği anlamına gelmez.

7. Ret varsa gelir dosyasını tebligattan ayrı tutmayın

Kanun m.36, gerekli koşulların karşılanmaması veya ortadan kalkmasını ret, iptal ve uzatmama nedenleri arasında sayar. Önce kararın gerçekten gelir, sigorta, aile bağı veya başka hangi gerekçeye dayandığını alın. M.25 uyarınca tebligatta başvuru hakları ile hak ve yükümlülükler yer almalıdır. Eksiklik talebi, işlemden kaldırma, ret ve ayrı sınır dışı kararı aynı işlem değildir; her birinin tam metni gerekir.

Olağan iptal davasında idare mahkemesi görevi ve özel düzenleme yoksa işlemi yapan merciin bulunduğu yerin yetkisi incelenir. İYUK m.7’de özel süre yoksa genel süre yazılı bildirimi izleyen günden başlayan altmış gündür. Bu, özel hukuk alacağı zamanaşımı değil idari dava açma süresidir. M.27 gereği dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulmasının koşulları ayrıca değerlendirilir. Ayrı sınır dışı veya gözetim işlemine bu genel süreyi uygulamayın.

8. Sağlam dosya, koşulların birbirine karıştırılmadığı dosyadır

Başvuru öncesi kontrolü altı grupta kurabilirsiniz: kimlik/statü ve aile bağı; gelir beyanı veya gelir kayıtları; aile fertlerinin sağlık güvencesi; adres ve konut; adli sicil ve diğer koşul belgeleri; başvuru, eksiklik, karar ve tebligat zinciri. Tam interaktif rehber bu gruplardaki mevcut kayıtları seçmenize ve sonraki inceleme adımını görmenize yardımcı olur. Kişisel tutar, isim, adres veya belge yüklemesi istemez; yeterlilik puanı vermez.

Aile ikamet izni m.34’e göre her defasında en fazla üç yıl verilebilir; yabancı destekleyicinin izin süresi aşılamaz. Üç yıllık üst sınır her başvurunun üç yıl kabul edileceği anlamına gelmez. Gelir beyanı kolaylığı, sigorta kapsamı veya aile bağından biri doğrulanmış olsa bile diğer şartlar ayrıca incelenir. Amaç, eksikliği gizlemek değil, doğru kişiye ait doğru kaydı doğru işlem aşamasında sunmaktır.

Kaynaklar

Genel bilgilendirme; somut belgeler, olay ve usul ayrıca incelenmelidir.

Tüm rehberler · English · Makaleye dön

Aile ikametinde destekleyici: gelir ve aile sigortası hazırlık rehberi

Konuya özgü soruları yanıtlayın, belgelerinizi seçin; hazırlık sonucunuzu ve ofis logolu PDF özetini görün.