Bu rehber neyi kapsıyor?

Eski menajerin komisyon talebini inceleyen oyuncular.

Kısa sorular, hangi kayıtların önemli olabileceğini açıklar ve bir belge kontrol listesi sunar. Hak kazanma veya dosyanın sonucu hakkında değerlendirme yapmaz.

Rehberde ele alınan belgeler
  • Tam menajerlik sözleşmesi ve ekleri
  • Eski/yeni proje ve sezon sözleşmeleri
  • Teklif, aracılık ve hizmet yazışmalarının tamamı
  • Fesih, ihtar, cevap ve ulaşma kayıtları
  • Yapımcı tahsilatı, oyuncu transferi ve ayrı hesap dökümü
  • Ödeme emri, dava, arabuluculuk ve tam tebliğ kayıtları

Konuya özel tam Bilgi Rehberi ↓

Oyuncunun başka menajerle anlaşması, eski menajerin bütün parasal taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık daha önce birlikte çalışılmış olması da oyuncunun sonraki her gelirinden sınırsız pay isteme hakkı vermez. Özellikle devam eden dizinin bölüm ücretleri, sona ermeden önce bulunan proje ve oyuncunun daha sonra bağımsız edindiği yeni iş birbirinden ayrılmalıdır. İlk inceleme, talep edilen paranın hangi hizmete ve hangi sözleşme maddesine bağlandığını ortaya çıkarmaktır.

1. “Komisyon” sözcüğü tek başına hukuki rejimi belirlemez

Menajer yalnız proje bağlantısını kurmayı mı, yoksa teklifleri izleme, pazarlık, temsil, takvim yönetimi ve tahsil gibi sürekli görevleri mi üstlenmiştir? TBK m.502 vekâleti, m.520 ise sözleşme kurulmasına imkân hazırlama veya aracılık karşılığındaki simsarlığı düzenler. Menajerlik birden fazla edim içerebilir; başlığa bakıp bütün ilişkiye tek hüküm uygulamak doğru değildir. Ücretin yüzde olarak belirlenmesi de ilişkiyi kendiliğinden TBK’daki teknik komisyon sözleşmesine dönüştürmez.

Simsarlık niteliğindeki işte m.521, yürütülen faaliyet sonucunda asıl sözleşmenin kurulmasını ücret bakımından esas alır; geciktirici koşul ve kararlaştırılmış giderler ayrıca ele alınır. Sürekli işgörmede ise üstlenilen hizmetler ve ücret düzeni incelenir. Oyuncunun şahsen imzaladığı metin, ajansın yapımcıyla yaptığı anlaşma ve varsa üç taraflı düzenleme birlikte okunmalıdır. Futbol menajerlerine ait özel şekil ve süre hükümleri, oyunculuk ilişkisine sırf “menajer” adı nedeniyle taşınamaz.

2. Eski projeyi gerçekten yeni işten ayırın

Her kalem için proje adı yerine mümkünse sözleşme, sezon, bölüm veya reklam dönemi bazında bir tablo kurun: teklif ne zaman geldi, görüşmeyi kim yürüttü, asıl sözleşme ne zaman kuruldu, hangi gelir üzerinden pay kararlaştırıldı? Önceki menajerin çalışmasıyla kurulan ve devam eden sözleşme ile sonradan bambaşka koşullarla kurulan proje aynı olmayabilir. Yeni sezon veya uzatma da metin ve görüşme kayıtları görülmeden otomatik olarak “eski iş” ya da “yeni iş” sayılamaz.

Örneğin menajerin bulduğu dizinin imzalanmış sözleşmesi devam ederken yalnız temsilci değişmişse, o sözleşmeye bağlı komisyon maddesi ayrıca değerlendirilir. Oyuncunun ayrılıktan sonra kendi bağlantısıyla aldığı başka reklamda ise eski sözleşmedeki sona erme sonrası hükmün kapsamı, uygulanabilirliği ve menajerin katkısı araştırılır. Bu örnekler sonuç garantisi değildir. Süresiz bütün kazançlara uzanan bir talep ile belirli projeden doğmuş ücret talebi aynı gerekçeyle kabul veya reddedilemez.

3. Fesih gerekçesi ve sona erme zamanı neden önemlidir?

Vekâlet hükümlerinin uygulandığı ölçüde TBK m.512 tek taraflı sona erdirmeye izin verir; uygun olmayan zamanda sona erdirme nedeniyle doğan zarar ayrı sorundur. Bu hüküm “hiçbir ücret ödenmez” veya “kalan bütün komisyon muaccel olur” sonucunu tek başına kurmaz. Hak edilmiş hizmet bedeli, sözleşmede devam eden projeye bağlanan komisyon ve sona erdirme zararı ayrı kalemlerdir. Her birinin hukuki dayanağı ve hesabı gösterilmelidir.

Oyuncu ücretlerin aktarılmaması veya görevlerin yerine getirilmemesi nedeniyle ayrılmışsa, iddiayı tarihli kayıtlarla kurmalıdır. TBK m.506’daki sadakat ve özen ile m.508’deki hesap verme ve alınanı teslim etme borcu önem taşır. Fesih yazısının tamamı, gönderim ve ulaşma kayıtları, önceki talepler ve ajansın cevapları korunmalıdır. Yeni menajerle anlaşma tarihi tek başına eski menajerin kusurlu olduğunu kanıtlamaz; banka hareketi de hangi borca ait olduğu belirlenmeden bütün hesabı açıklamaz.

4. Yargıtay kararı otomatik komisyon kuralı koymuyor

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 27.06.2019 tarihli E.2018/393, K.2019/7835 kararında oyuncu, menajerin tahsil ettiği oyunculuk ücretlerini aktarmadığını ileri sürmüş; menajer ise fesih sonrasında devam eden dizi sözleşmesi üzerinden komisyon istemiştir. Daire, feshin haklılığı değerlendirilirken karşılıklı ihtarlar, e-postalar ve yapımcının çekle ödeme yaptığına ilişkin savunma dâhil bütün delillerin ele alınması gerektiğini belirtmiştir. Eksik inceleme nedeniyle bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak menajer yararına bozma yapılmıştır.

Bu, menajerin komisyon alacağını kesin olarak kazandığı veya oyuncunun mutlaka haksız feshettiği anlamına gelmez. Kararın taşıdığı pratik ders, komisyon tartışmasını yalnız fesih tarihine veya tek bir ödeme kaydına indirgememektir. Dosya eski olaylara ilişkindir; oradaki oran, hesap ve talep edilen tazminat yüzdesi güncel bütün sözleşmeler için tarife değildir. Bugünkü talep, yürürlükteki hükümler ve kendi belgeleri üzerinden ayrıca incelenir.

5. Komisyon, gider ve oyuncuya aktarılacak para ayrı hesaplardır

Menajerin hesabında kalan oyunculuk ücreti ile oyuncudan istenen komisyonu tek “bakiye” başlığına sıkıştırmayın. Yapımcıdan tahsil edilen tutar, oyuncuya aktarılan para, kararlaştırılmış komisyon tabanı, kesintiler ve belgelendirilmiş giderler ayrı satırlarda gösterilmelidir. Net/brüt ücret, vergi, kullanım bedeli ve bölüm başına hakediş kavramları metindeki anlamlarıyla karşılaştırılır. Bir masrafın yapılmış olması, her koşulda oyuncuya yüklenebileceği veya kendiliğinden mahsup edilebileceği anlamına gelmez.

Simsarlık hükümleri uygulanıyorsa TBK m.523’teki sadakate aykırılık nedeniyle hak kaybı ve m.525’teki aşırı ücretin indirilmesi koşulları ayrıca incelenebilir. Bunlar her yüksek oranı geçersiz yapan genel bir kestirme değildir. Özellikle diğer taraftan ödeme alınmasının niteliği, borca aykırılık ve dürüstlük koşulları somutlaştırılmalıdır. Oyuncu yönünden, tartışılan kalem kadar kabul edilen ve ödenmiş kalemleri de doğru ayırmak savunmanın güvenilirliğini artırır.

6. Hangi başvuru ve mahkeme yolu seçilir?

Önce sözleşme ve hesap dökümü istenebilir; borç itirazı, hesabın verilmesi, alacak veya borçsuzluğun tespiti talebi dosyanın aşamasına göre ayrı değerlendirilir. Sırf işin sanatla ilgili olması her komisyon uyuşmazlığını fikrî hak davası yapmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17.05.2013 tarihli E.2013/6846, K.2013/10262 kararı, menajerlik/danışmanlık ve finansman alacaklarının somut olayda FSEK hak sahipliğinden kaynaklanmadığı gerekçesiyle fikrî haklar mahkemesinin görevsizlik kararını onamıştır. Bu karar da bugünkü her dosya için doğrudan görev cevabı değildir.

Özel görev kuralı yoksa HMK m.2; ticari dava koşulları oluşuyorsa TTK m.4–5 incelenir. Ajansın şirket olması tek başına bütün uyuşmazlığı ticari yapmaz. Ticari nitelikteki para, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında TTK m.5/A arabuluculuk koşulu kontrol edilir. Yetkide genel olarak davalının yerleşim yeri ve sözleşmenin ifa yeri değerlendirilir. HMK m.190 gereğince herkes lehine sonuç bağladığı olguları ispatlar; bütün ispat yükünü peşinen tek tarafa yüklemek doğru değildir.

7. İhtar ile ödeme emrinin süresini karıştırmayın

Eski menajerden gelen fatura veya avukat ihtarı, icra dairesinin ödeme emri değildir. Genel haciz yoluyla ilamsız takip ödeme emri tebliğ edilmişse İİK m.62’deki yedi günlük süre, borca veya imzaya itirazın kapsamı ve tebliğ kaydı derhal incelenir. Süresinde itiraz takibi durdurur; borcu kesin olarak ortadan kaldırmaz. Menajerin açabileceği itirazın iptali davasında m.67’deki bir yıl, itirazın alacaklıya tebliğinden başlar. Başka takip türü veya mahkeme belgesine bu takvim otomatik uygulanmaz.

Alacağın zamanaşımı ayrı konudur. TBK m.147/5 vekâlet ve kapsadığı simsarlık alacaklarında beş yıl öngörür, ancak ticari simsarlık ücreti alacağını bu kapsam dışında bırakır; bu istisnada özel hüküm yoksa m.146’daki on yıl gündeme gelir. Karma menajerlikte “komisyon” etiketiyle tek süre seçilmez. M.149 bakımından muacceliyet ve her dönem ayrı incelenir. Salt ihtar zamanaşımını kesmez; m.154’teki ikrar, dava ve takip gibi nedenler değerlendirilir. Bu süreler ile usul sürelerinin etkisi aynı değildir.

8. İncelemeye hangi dosyayla gidilmeli?

Tam sözleşme ve eklerini, eski/yeni proje metinlerini, kesintisiz teklif yazışmalarını, fesih ve ulaşma kayıtlarını, yapımcı tahsilatını ve oyuncuya aktarılan tutarları aynı kronolojide toplayın. Elektronik veriler HMK m.199 anlamında belge olabilir; tek ekran görüntüsü içerik, aidiyet ve bütünlük tartışmasını kendiliğinden çözmez. Komisyon dayanağı, dönem, hesap tabanı, hizmet ve ödeme eşleştirmesi görünür olduğunda, neyin gerçekten tartışıldığı anlaşılır. Hazırlığın amacı otomatik borç veya haklı fesih sonucu üretmek değil, doğru talep ve savunma yolunu somut belgelerle kurmaktır.

Kaynaklar

Genel bilgilendirme; somut belgeler, olay ve usul ayrıca incelenmelidir.

Tüm rehberler · English · Makaleye dön

Eski menajerin komisyon talebi: oyuncunun sözleşme ve hesap rehberi

Konuya özgü soruları yanıtlayın, belgelerinizi seçin; hazırlık sonucunuzu ve ofis logolu PDF özetini görün.